| Potem pacjent znowu zapadał |
| Potem pacjent znowu zapadał w chorobę, kolor zaczynał grać, kształty znowu robiły się tajemnicze i zarazem wymowne. Pamiętam zwłaszcza jedno drzewo - złowieszczą, rozwidlającą się plamę, ciążącą mrocznie nad całą kompozycją - na przykładzie którego doktor pokazał, jak niezmiernie bogaty materiał diagnostyczny kryje się w takim elemencie. Najpierw w samym rysunku drzewa i jego funkcji walorowej i kolorystycznej, ale także w specyficznych, symbolicznych funkcjach jego korzeni, pnia, konarów, w fakcie jego usytuowania na pochyłości itd., do tego stopnia, że istnieje niekiedy wyraźna korelacja między kalectwem malowanego drzewa a ułomnością fizyczną malującego. Podobnie ważne znaczenie symboliczne miewa dom, z którym się chory artysta w jakiejś mierze identyfikuje: nawet to, czy z komina idzie dym (a więc dom jest zamieszkały, swojski) pozwala niejedno powiedzieć o stanie pacjenta. Oczywiście te i inne symbole przedmiotowe analizować trzeba bardzo ostrożnie: najwięcej mówi zawsze o twórcy całość obrazu, splot symboli tematycznych ujętych w określoną formę, także - i głębiej - symboliczną, której wymowy należy słuchać tak czujnie, jak to robił doktor Janicki. |